Қартқожа, Жүсіпбек Аймауытов
Тегін
Жүсіпбек Аймауытов

Қартқожа

Оқу
Жанель Илилян
Жанель Илиляндәйексөз қалдырдыбылтырғы жыл
Күн құлақтанып, шаңытқан ақ пердеге жасырынып, жаңа түскен келіндей ақ дидарын көрсетпеді. Қас қараяр-қараймаста, күнбатыстан шатынаған, шақшиған, жалғыз көзді жан алғыштан жаман жарық жұлдыз шығады, күннен күнге шарықтап, көкке өрлейді, жел қасарып, Темірқазықтан таймай ызғырады да тұрады.
Сымбат Каирбек
Сымбат Каирбекдәйексөз қалдырдыбылтырғы жыл
«Сұлу — сұлу емес, сүйген — сұлу»
b7018747715
b7018747715дәйексөз қалдырды6 күн бұрын
Қартқожа зорлықшыл, жалмауыз, жан алғыш деп ұғынушы еді.
Ботагоз Мухалиева
Ботагоз Мухалиевадәйексөз қалдырды3 ай бұрын
ҚАРТҚОЖА
Роман
Елі үшін күйген,
Еңбекті сүйген,
Ізгі тілекті,
Ер жүректі,
Жұртшылық көсемі
Жалынды жастарға
арнаймын.
Жазушы
Жанель Илилян
Жанель Илиляндәйексөз қалдырдыбылтырғы жыл
Жиналысқа Қартқожа да барды. Топ алдында жігерлі сөз сөйледі:

— Сөз емес, іс керек. Жоғалсын бас қамы! Құрысың надандық! Жасасын жұртшылық! Жасасын елге еңбек қылған ерлер!— деп сөзін бітірді.

Сарт-сұрт шапалақ Баян тауын жаңғырықтырды
Жанель Илилян
Жанель Илиляндәйексөз қалдырдыбылтырғы жыл
Жақсылық қылғаны Керекулік Полидуб деген орыс екен. Қазақпен, қазақ оқығандарымен таныс екен
Жанель Илилян
Жанель Илиляндәйексөз қалдырдыбылтырғы жыл
Күніне бес сабақ болады. Оқыту қазақша. Қазақ тілі, есеп, жағрапия, жаратылыс, тәрбие ғылымы, дене тәрбиесі, ән-күй — бірінен-бірі қызық.
Жанель Илилян
Жанель Илиляндәйексөз қалдырдыбылтырғы жыл
. Сүйіндіктен Төлебай, Собалай, Жаңа батыр, Едіге, Шой, Шорман, Боштай сықылды алты алашқа аты шыққан билер де туған. Тоғжан, Сақау, Көтеш, Жаяу Мұса, Жамшырбай, Мұстапа, Мәшһүр Жүсіп, Сұлтанмахмұт сынды ақындар, әншілер, серілер де, туған, кешегі патшаға білікті дуан басы Шорманның Мұсасы да, пай қазысы Серкебай да Сүйіндіктен шыққан, Құсайын, Тәнті сықылды азуы алты қарыс көкжал болыстар да сүйіндікте болған. Қозғанда Қабылға; айдаболда Шоң мен Боштайға; қаржаста Шорманға; күлікте Әлдебек, Қуанға; қанжығалыда Ішікбайға құт қонған, бір кезде алдына 12 мың қой, 5 қос жылқы біткен.
Жанель Илилян
Жанель Илиляндәйексөз қалдырдыбылтырғы жыл
ТУҒАН ЖЕР

Туған жердің кәдірін туғалы түзге шықпаған елдегі адам қайдан білсін?

Туған жердің кәдірін алыс жерге ұзатқан, ұзатқанына әлде талай жыл өткен қыз білмесе, кім білсін?

Туған жердің қымбатын ғылым іздеп, шет жайлап, кітап қарап сарылып, көзінің майын тауысқан, көшенің шаңын көп жұтқан шәкірт білмесе, кім білсін?

Туған жердің артығын, жазатайым іс етіп, күштілерге күш етіп, еріксіз елден айырылған, шеттен дәмі бұйырған, жаттан сыйлау көрмеген ер білмесе, кім білсін?

Туған жердің асылын қараңғы үйге қамалып, қара нан мен қара шай жүрегін кесіп жатқанда, қазы, карта, сары қымыз көзінен бір-бір ұшып есіл елін сағынған, бір көруге зар болған тұтқын білмесе, кім білсін?

Туған жердің кәдірін әлеуметтік ісіне басын байлап жегілген, кеңседе қағаз кемірген, күйіп-пісіп, көбен боп, еңбегінің жемісін көрсем-ау деп телмірген, тар көше мен тар үйде бойы бір сергіп көрмеген азамат білмей, кім білсін?

Ыстық қой, шіркін, туған жер! Туған жерге жеткенше, қайтіп дәтін шыдайды? Кім сағынбас өз қағын? Кім сүймесін өз жерін? Сүймесе сүймес зердесіз, шерсіз жүрек, тілеуі бөлек жетесіз...
Жанель Илилян
Жанель Илиляндәйексөз қалдырдыбылтырғы жыл
«Қазақ қайырымды, кең, меймандос, зерек, ақылды жұрт. Ауыз әдебиеті, музыкасы бай. Оқыса, қазақ тез түзеліп кетеді. Оқу керек. Патша жаман. Қазақты ел қылмайды. Біздің мұжық та надан. Басқа жұртты жек көреді. Патша тұрғанда, қазақтың да, мұжықтың да, жұмысшының да тұрмысы оңбайды...»— дейді
Жанель Илилян
Жанель Илиляндәйексөз қалдырдыбылтырғы жыл
Кейіді, назаланды. Құдайға да тілі тиді. «Қор ғып несіне жараттың? Түк білмейміз соқырмыз. Басқалардың күтуші әйелдеріне шейін тап-таза, ойыны — ойын, күлкісі — күлкі. Біздей қаңғып өлетін емес. Қайда барса да адаспайды. Құтырмай қайтсін?»
Жанель Илилян
Жанель Илиляндәйексөз қалдырдыбылтырғы жыл
Егілмей қайтсін? Арба басында әжелері күңіренеді, мола басында еркектер күңіренеді, молада аруақтар күңіренеді, далада мал күңіренеді
Жанель Илилян
Жанель Илиляндәйексөз қалдырдыбылтырғы жыл
жалғыз Қартқожа емес, қалың қазақ, Сарыарқа күңіренеді
Жанель Илилян
Жанель Илиляндәйексөз қалдырдыбылтырғы жыл
Қырық жыл қырғын болса да ажалды өледі»

Синекдоха

Жанель Илилян
Жанель Илиляндәйексөз қалдырдыбылтырғы жыл
Қартқожа жасаққа келсе, азамат ат үстінде екен.

Синекдоха

Жанель Илилян
Жанель Илиляндәйексөз қалдырдыбылтырғы жыл
Мына сөз Қартқожаның өңменінен атып жібергендей болды. Туысқанның, ауылдың түрі мынау. Енді қайда барғанда жан қалады? Ағайыннан, ауылдан қайранның жоқтығын, қазақтың береке, ұйымның бас паналатқандай ешбір тиянақтың қалмағаның, қиын қыстау күн туса, әркім өз басын қорыттап кететінін Қартқожа сонда білді.

Бұрынғы сенім, бұрынғы талабы, бұрынғы үміті бәрі де жоққа шығып, қарусыз, жапан түзде жалаңаш, жалғыз қалғандай көрінді.
Жанель Илилян
Жанель Илиляндәйексөз қалдырдыбылтырғы жыл
Алыстан бұршақ теңдеген нөсер келе жатқандай, әйтпесе қамыс кешіп жолбарыс жүргендей, сеңге қақалған Ертіс булығып, кеудесі сыр-сыр етеді.

Кейіптеу

Жанель Илилян
Жанель Илиляндәйексөз қалдырдыбылтырғы жыл
Тәжім еткен келіндей сызылып, атқан таңдай жымиып, қара көзі жаудырап көзіме түсіп кетті. Хордың қызы екен деп ойладым
Жанель Илилян
Жанель Илиляндәйексөз қалдырдыбылтырғы жыл
Бері таман келген соң, қазақтың алты ауыз болып орысқа бағынғанын, елдің азғанын, жаттан көрген зорлығын, қала салғанын, жерді қақол алғанын, қол-аяқты кісендеп, жылдан-жылға өрісті тарылтып бара жатқанын сөйледі. Бір жағынан қазақтан шыққан жақсылар елдің қамын ойламай, шенге, шекпенге мастанып, елді қанап, пара жеп, жауыздыққа салынғанына кектенді. Ендеше қызық қалмады, өнері бар жігіт аз өмірін немен жұбатып өткізу керек
Жанель Илилян
Жанель Илиляндәйексөз қалдырдыбылтырғы жыл
Дәрменді де қызықтырды, екілендірді, салған сайын оның асқардай асқақ, Арқадай байтақ, тұлпардай желді, алыптай еркін ащы айғайы аспанға құлаш сермеді, тау да, сай да, бұлақ та, тал да Дәрменге үн қосты. Саңғырады, күңгірледі, айғайлаған сайын Дәрменнің алқымы кеуіп, күрелері білеудей болып, тер бұршақтай домалады. Омырауды ашып тастап, әнмен баурын жазып алған ақын әрберден соң қара өлеңге басты. Дәрменді ақын емес деп кім ойласын? Кім сынасын? Аузына құдай не салса, соны жүндей төпей берді.
fb2epub
Файлдарды осы жерге салыңыз, бір әрекетте 5 кітаптан асыруға болмайды