Жүсіпбек Аймауытов

Қартқожа

    Amina Kapalbaiдәйексөз қалдырды2 жыл бұрын
    деді. Шідербай: «Е, қамдалады ғой»,— деді. Сәдуәлі еріп келгеннен-ақ, лау мінерін сезіп, Шідербай шәкіртпен әңгімелескенде де, лау мәселесі бүйрегінің бір жағында отыр еді. Нақ жылқы тор байтал еді, онымен түйе қарап кетті. Көк биені берсе, орыс сияқты, қоқақтаған шіркін қатты жүріп, қинап тастайды-ау. Жоқ әлде көкжалдың өзін бере ме? Оны суытып жіберіп еді, қара аттың арқасының шиі бар, шығып кете ме? Кім біледі? Бұған лайық қандай жеңіл қол жылқы болар екен? Міне, Шідербайдың манадан ойлап отырғаны осы еді. Бір жақсы ой сап ете түсті. Кідірмей-ақ: «Қартқожа, сен құнаныңа мініп, бұ кісіге ер-дағы, Балдекең аулына дұрыстап апарып сал»,— деді. (Қалай «дұрыстайтынын» құдай біледі.) Қартқожа ойланбай-ақ: «Жарайды ғой»,— деді, өйткені оңаша сөйлесуге құмар еді, құнанның қиналатыны ойына да келген жоқ. Шідербай «Ретін қалай тауып жібердім!» деген кісіше, мұртынан бір жымиып, «пәледен» тезірек құтылғалы: «Қатын, тұр, аяқ жуғыз, қымыз құй мына кісіге»,— дей бастады. «Қартқожа, шайға алданбай-ақ сенде осыдан қымыз ішіп шығарсың»,— деп, мейірімі түскен кісім болды, сөйтті де ат қамдатуға тысқа шықты.

    Бір аяқ қымызды ішті де, Қартқожа жүген алып, қотанда үйездеп тұрған көк құнанын ұстап, үй қасына алып келді. Желқом ерді шандырлап тұрып, мықтап ерттеді. Сөйтті де, үйге кіріп, әжесіне лау апаратындығын айтып, қамшы алып, белін буынып тысқа шықты. Қол-аяғы жерге тимей, құнтыңдап жүр. Құнанын шешіп алып, мінгелі жатқанда, келіншегінің қойнынан жаңа тұрған ағасы жалаң аяғына кебіс іліп, бір қолымен тақылжырын дырдыр қасып, бір көзін сығырайтып: «Уай, сен қайда барасың?»— деп еді, Қартқожа: «Лауға барамын», —
    Сымбат Каирбекдәйексөз қалдырды3 жыл бұрын
    «Сұлу — сұлу емес, сүйген — сұлу»
    Сандуғаш Кэлсдәйексөз қалдырды5 ай бұрын
    Қол бостық жатып ішер жалқаулық емес, еңбек, бейнет түзетер.
    Жанель Илиляндәйексөз қалдырды3 жыл бұрын
    Күн құлақтанып, шаңытқан ақ пердеге жасырынып, жаңа түскен келіндей ақ дидарын көрсетпеді. Қас қараяр-қараймаста, күнбатыстан шатынаған, шақшиған, жалғыз көзді жан алғыштан жаман жарық жұлдыз шығады, күннен күнге шарықтап, көкке өрлейді, жел қасарып, Темірқазықтан таймай ызғырады да тұрады.
    Assylzatдәйексөз қалдырды23 күн бұрын
    Өзіне-өзі «оқимын» деп серт етті. Қалай оқиды? Қайдан оқиды? Қайда барады? Қаражатты қайдан табады? О жағымен ісі болмады, ойына да келмеді, қайтсе де оқымақ болды. Бұрынғы бұлдыр ойларына мына шәкіртпен әңгімелескені, мына кітапшаны оқығаны, олардың шығарған түйіні бір қазық, бір тиянақ болды.
    Куралай Турсындәйексөз қалдырды3 ай бұрын
    Аспандағы торғайдай шырылдап жүрген айырпланға қарап, қиялы аспанды кезеді.
    Куралай Турсындәйексөз қалдырды3 ай бұрын
    Жар қабақтау келген жауырынды қара сұр жігіт, көзі қасқырдың көзіндей қып-қызыл, омырауын ашып, келдектей сарыбас қамшысын білеп:
    Куралай Турсындәйексөз қалдырды3 ай бұрын
    Түнгі дауыс саңғырап, қандай естіледі. Қартқожа құлағын түрді. Анда-санда бір жерін естіп қалады
    Куралай Турсындәйексөз қалдырды3 ай бұрын
    Ел сең соққан балықтай.
    Куралай Турсындәйексөз қалдырды3 ай бұрын
    ағала көлдің беті айнадай. Сұлу құшқан жігіттей ай сәулесін құшақтап, көл жымың-жымың етеді.
    Куралай Турсындәйексөз қалдырды3 ай бұрын
    Айдын көлге шомылған аққудай, көкторғындай көкте сұлу ай жүзеді.
    Куралай Турсындәйексөз қалдырды3 ай бұрын
    Айдын көлге шомылған аққудай, көкторғындай көкте сұлу ай жүзеді
    Куралай Турсындәйексөз қалдырды3 ай бұрын
    ақтүтек боран соқты.
    Куралай Турсындәйексөз қалдырды3 ай бұрын
    «құдай» деген қоңыр адам.
    Сандуғаш Кэлсдәйексөз қалдырды5 ай бұрын
    «Жалғызда да, мында да құт бар»
    Елдана Бауыржановадәйексөз қалдырды5 ай бұрын
    Хат танығанша, «отау иесі» азамат та болып қалды.
    Елдана Бауыржановадәйексөз қалдырды5 ай бұрын
    Қартқожа. Жас балаға лайық ат емес қой.

    «Жуас түйе жүндеуге жақсы»
    Erkezhan Arynдәйексөз қалдырды6 ай бұрын
    Жалғыз-жарым жастар, қыз-келіншектер байқамай бірдемеге күліп жіберсе, үлкендер «Атаңның басына жетісіп күлесің бе?» деп, зекіп тастайды.
    b6938942103дәйексөз қалдырды7 ай бұрын
    Шаруа жүзінде тартысқа жарамаған ел — ел болмайды. Елді ішек құрттай жайлап, теспей сорып, жоғалтатын нәрсе — капитал, сауда-саттық. Қазақ сауда-саттыққа кірісе алмай, қағылып қалса, ұтылғаны, жеңілгені деп ойлау керек. Семейдің әйелдеріне шейін сауда қылғанына мен қуанып жүрмін. Неге? Бұл — қазақтың тұрмыс жағдайына құбыла білетіндігін көрсетеді. Заман ыңғайына, шаруа тартысына иілікпеген ел жасай алмайды, жұтылып кетеді
    b6938942103дәйексөз қалдырды7 ай бұрын
    Шаруа жүзінде тартысқа жарамаған ел — ел болмайды. Елді ішек құрттай жайлап, теспей сорып, жоғалтатын нәрсе — капитал, сауда-саттық. Қазақ сауда-саттыққа кірісе алмай, қағылып қалса, ұтылғаны, жеңілгені деп ойлау керек. Семейдің әйелдеріне шейін сауда қылғанына мен қуанып жүрмін. Неге? Бұл — қазақтың тұрмыс жағдайына құбыла білетіндігін көрсетеді. Заман ыңғайына, шаруа тарты
fb2epub
Файлдарды осы жерге салыңыз, бір әрекетте 5 кітаптан асыруға болмайды