«Қарагөз. I нұсқа» (Мұхтар Әуезов) кітабынан алынған дәйексөздер

Айдана Оспан
Айдана Оспандәйексөз қалдырдыбылтырғы жыл
Қара түндей күнәнің ортасында жанған шамдай жарығым, маңдайдағы жұлдызым... Торға түскен ақ тотым... Келші күнім...
Еділ Пшатаев
Еділ Пшатаевдәйексөз қалдырды3 жыл бұрын
(пьеса)
1-нұсқа
3 ПЕРДЕЛI, 6 СУPETTI ДРАМА
Ескі ақын-салдар, жастар өмірінен
(Қазақстан білім ордасы жариялаған пьесалар бәйгесіне)
Суретті салт пьесасы
ПРОЛОГ
Ескі пішінді шал. Үлкен ақ сақалды. Үстіне кигені кестелі тон. Барлық киімі үкілі, сәнді, Бір қолында қобыз, бір қолында сыбызғы.
Қазақтың ұлы, қызы!!!
Алдыңа Қарауылдың ардагері, кермаралы шығады. Сарыарқадай сары жайын даланың кешегі бір кезде еркін ескен желіндей, айдынның көліндей шалқып өскен сері жігіт, ерке қыз шығады. Хан мен қара, би мен бек, ана мен баланың қиялын тербеткен жыршысы шығады. Заманның бұлаң жігіт ерке тотысы келеді... Танырмысың?!! (Аз тым-тырыстан соң) танымассың. (Өлеңдетіп).
Ол аса бір соққан желдей,
Алыстағы сары белдей,
Арқаның ақ төсінде, ақ айналы көлдей,
Толықсып аққан селдей,
Шырқап кеткен келмей, алыстағы асқардай,
Алқынсаң да келмейтін, арындап өткен заман ғой.
(Суық, түспен жымиып бәсеңдеп.) Сол күн сенің есіңде қалды ма екен? Ӏз қалдырмай жоғалды ма екен?.. Жасыл бел басына тіккен ала туды ұмытты ма екен?!. Қайғылы сары өзен сыбызғы үнін ойлай ма екен?!! Бүгінгі қаралы жартас жарық түнде кездескен асықтардың әніне қосқан жаңғырығынан жаңылды ма екен?.. Арқаның қоңыр желі садақ оғына жыртылған жүрегін жалғады ма екен?.. Үзілген күй жаңғырықты ма екен?.. Сері жігіт, ерке қыз бұрынғыдай айтыса ма екен? Ащы дауыс шырқай ма екен? Қарауылдың аңқып ұшқан алғыр құсы Сырымдай бұ күнгі жігіт қияннан тоят тілей ме екен?.. Мұның бәрі ескілік.... Бүгінгі дала жай болып сарылған... Бүгінгі ән мұңайған, жүдеу, қаралы... Жел шалқып еспей күрсінеді... Домбыра күй тартпайды... Жылайды... Қыз ән шырқатпайды, сыбырлайды... Сондықтан... сондықтан!!! Көрінде тоқсан толқып, жүз күңіренген Сырым мен Қаракөз, заманының салтанатты серілігін сендерге әкелді... Тербеуге көнсең — тербетпекші... Сергимін десең — сергітпекші... Сыпайы жігіт, үлгілі қыз! (Суық түспен жымиып.) Мені кім деп сұрасаң? ... Мен кәрі қазақпын! ...Мен сері Сырым, ерке Қаракөздің замандасымын... Мынау үкілі домбыра, мынау адыра қалған сыбызғыны сендерге жеткізуге қалған елшімін. Менің шын атымды сұрасаң??? (Жымиып күліп, басын иіп.) ескі әңгіме, кәрі күймін... Алдыңа әлі де әлденеше рет келермін. (Басын иіп шығып кетеді.)
УАҚИҒАҒА АРАЛАСАТЫНДАР:
Аяжан Касымова
Аяжан Касымовадәйексөз қалдырды1 минут бұрын
Аты-түсі белгісіз болса да бақ талай асқан дұспаным бар. Қаракөзге менің құмарым күн сайын асқан сияқты. Бірақ Қаракөздің түсі суық. Маған жат.
Аяжан Касымова
Аяжан Касымовадәйексөз қалдырды10 минут бұрын
Рас айтасың. Қаракөздей асыл жоқ. Бірақ Қаракөз қара түнде жанған от болды. Мен сенделіп ұшып қанаты шарпылған көбелек болдым. Қаракөз мені тақымына толтырмады... Жүрегінде жалын бар. Сұлу Қаракөзің мені жатқа балады. Жаным деген жақыны бар... Менің қайғым сол. Асылдың екі бірдей сүйгені бола ма екен? Мен нені місе қыламын? Алған жардың көңілінде бірдің өзі болмасаң, маған тіршіліктің несі сән.
Аяжан Касымова
Аяжан Касымовадәйексөз қалдырды37 минут бұрын
өткенім бе? Менен қашып бетін шоққа салған жанның қайғысын маған арқалауға ғана жазғаның ба? (Талықсып жығылады. Қаракөз үзіліп бара жатады; Қойсары иман айтып отырады.)
Аяжан Касымова
Аяжан Касымовадәйексөз қалдырды37 минут бұрын
(Төсегінен басын көтеріп). Құдай-ау үзіліп барады ғой. (Жылап) бір ауыз жылы сөз... Бір ауыз ғана кештім деген сөзді естімей қалғаным ба? Мен кім болдым? Не боп қалдым? Шынымен-ақ бөтен жанның тойын тойлап қалғаным ба? Жұртта қалған күшіктей құлазып жалғыздықтан
Аяжан Касымова
Аяжан Касымовадәйексөз қалдырды1 сағат бұрын
Оған өкінбеймін... Қаракөз мені жатқа балап, бір Сырым деп зарлап жүргенде де мен Қаракөзден айырылар шамам жоқ еді. Үйткені маған өзге әйелден Қаракөз табылады... Өзгені алсам қуанышты, бақытты боламын деп сене алмадым... Қаракөздей асылды беріп, оның тұсында мені сондай сорлы қылған соң, ендігінің қандай болып кездесеріне кімнің көзі жетеді?
Аяжан Касымова
Аяжан Касымовадәйексөз қалдырды2 сағат бұрын
Ал тілімді... байғұс, сенің менен басқа да жанашырың бар ма? Керек десең менің әке-шешем, мені де жынданды деп, екеумізден енді құтылғанға асық болып отыр. Жазығым сені қимағаным, сені қаңғытып жібергенді обалсынғаным... Жазылармысың бейшара!?
Аяжан Касымова
Аяжан Касымовадәйексөз қалдырды2 сағат бұрын
Нарша.Құданың құдіреті, ауырғаннан бері аузынан тоғай, көр деген сөз бір түспейді (Қойсары күрсінеді.) Бетіңді суыққа салып, жүрегің мұздай суық болып, жат болып тұрғанда, ибамен сіз деп сөйлеп, иіліп күткеніңнің өзі-ақ мен ұйытып еді. Ерекше болып туып... ерекше болып сөнгенің бе? Шыныңмен жарық күндей болып басталған өмірің қара түндей болып құлазып жүдеп біткені ме?
Аиша Канатова
Аиша Канатовадәйексөз қалдырды2 ай бұрын
ПРОЛОГ
Ескі пішінді шал. Үлкен ақ сақалды. Үстіне кигені кестелі тон. Барлық киімі үкілі, сәнді, Бір қолында қобыз, бір қолында сыбызғы.
Қазақтың ұлы, қызы!!!
Алдыңа Қарауылдың ардагері, кермаралы шығады. Сарыарқадай сары жайын даланың кешегі бір кезде еркін ескен желіндей, айдынның көліндей шалқып өскен сері жігіт, ерке қыз шығады. Хан мен қара, би мен бек, ана мен баланың қиялын тербеткен жыршысы шығады. Заманның бұлаң жігіт ерке тотысы келеді... Танырмысың?!! (Аз тым-тырыстан соң) танымассың. (Өлеңдетіп).
Жанель Илилян
Жанель Илиляндәйексөз қалдырды2 ай бұрын
Ақбала.Атын айтшы, ол кім? Таңдап тапқаның қандай жан? Айтшы, төрем!
Елдана Нурбакыт
Елдана Нурбакытдәйексөз қалдырды3 ай бұрын
Қара түндей күнәнің ортасында жанған шамдай жарығым, маңдайдағы жұлдызым... Торға түскен ақ тотым... Келші күнім..

К

b7263430728
b7263430728дәйексөз қалдырды3 ай бұрын
Сен алғыр құс ақ тұйғын, өзгелер қара қарға...
b7263430728
b7263430728дәйексөз қалдырды3 ай бұрын
Қара түндей күнәнің ортасында жанған шамдай жарығым, маңдайдағы жұлдызым... Торға түскен ақ тотым... Келші күнім...
b7263430728
b7263430728дәйексөз қалдырды3 ай бұрын
Буыны қатқан кәрі, бұғанасы қатпаған жас
Гүлнұр Қоқан
Гүлнұр Қоқандәйексөз қалдырды3 ай бұрын
Сырым(Үйден сақылдап күліп). Шеше! Мен өтірік сөз айтқаным жоқ. Айтылған сөздің бәрі рас.

Қаракөз(Қасына келіп). Қойсаңшы енді. Әжеммен салыспашы осы, қарғысы жаман, аямайды.

...

diargazizov14
diargazizov14дәйексөз қалдырды4 ай бұрын
Қыз ән шырқатпайды, сыбырлайды...
Дария Майлина
Дария Майлинадәйексөз қалдырды5 ай бұрын
Ақбала.Ұшығыңа жеткізбеген бір баласың ғой, әйтеуір.
Ақерке Байтаңатқызы
Ақерке Байтаңатқызыдәйексөз қалдырды5 ай бұрын
Дулат! Сен менің қару-сайманымды ал да елге қайт... Әуелгі Қарауылға қайт!.. Бар жолдасты тарат!.. Мені қуған барлық жау өлтіремін, өртеймін десе де бас тартпаймын. Ӏздегені мені Қаракөздің қабырының басынан табады.

Енді Қаракөзде ешкімнің ортағы жоқ... Қаракөз менікі (Еңіреп жылап үстіне жығылады.)
Ақерке Байтаңатқызы
Ақерке Байтаңатқызыдәйексөз қалдырды5 ай бұрын
Сырым.(Үндемей түнеріп отырған қалпынан қозғалып келіп Қаракөздің басын құшақтап). Сәулем... Есіңнен айырылған күнде де тілеуің менде екен ғой.., өлуге мені күтіп отыр екенсің ғой..., шыбын жаныңды қорлықпен осы жерге сүйреп келгенде, басымда Сырым отыратын күнге жеткіз деп тілеген екенсің ғой...

Мен енді ақтайын тілеуіңді... өмірімде мен де бір сен деген тілеумен өтейін...
bookmate icon
Бір жазылыммен мыңдаған кітаптарды оқыңыз
Сіз кітапты емес, орыс тіліндегі ең үлкен кітапханаға кіру мүмкіндігін сатып аласыз.
fb2epub
Файлдарды осы жерге салыңыз, бір әрекетте 5 кітаптан асыруға болмайды